Fine-art architectuur

Workflows voor fine art architectuur nabewerking

Inhoudsopgave

DxO Photolab

 

🧱
 Overzicht workflow (DxO-logica)

 

RAW → lens & perspectief → zwart-wit → lucht isoleren → lucht egaliseren → gebouw sculpturaal → afwerking

We werken in DxO PhotoLab.

 

1️⃣
 Optics & perspectief (fundament)

 

Optical Corrections

 

  • Alles AAN

     

    • Distortion

    • Vignetting

    • Lens Sharpness (licht!)

     

DxO’s lensmodules zijn hier goud waard.

 

Perspective (Geometry)

 

Gebruik Force Parallel Lines:

  • Verticalen: 100% recht

  • Horizontaal alleen als het beeld daarom vraagt

  • Crop pas na correctie

 

📌
 Architectuur = discipline. Iets te streng is beter dan te los.

 

2️⃣
 Zwart-wit conversie (filmisch, gecontroleerd)

 

Black & White

 

  • Start met Neutral preset

  • Geen kant-en-klare “dramatic” looks

 

Channel Mixer (zeer belangrijk)

 

Dit bepaalt je lucht/gebouw-verhouding.

Richtwaarden:

  • Blue: −50 tot −80 → lucht wordt donker

  • Red: +20 tot +40 → gevels krijgen gewicht

  • Yellow: +10 tot +30

 

👉
 Dit is het digitale equivalent van een roodfilter op grootformaatfilm.

 

 

3️⃣
 Lucht: donker, vlak, stil (cruciale stap)

 

🔹
 Stap A – Control Points op de lucht

  • Plaats 1–3 Control Points in de lucht

  • Coverage checken (masker bekijken!)

 

 

🔹
 Stap B – Toon de lucht omlaag

Op de Control Points:

  • Exposure: −1 tot −2 stops

  • Highlights: sterk omlaag

  • Microcontrast: −100 (ja, echt)

  • ClearView Plus: UIT 

    ❌

 

Resultaat: diepe, rustige lucht zonder textuur.

 

🔹
 Stap C – Lucht écht egaal maken (pro-truc)

 

(Als er nog wolken/ruis zichtbaar zijn)

  • Noise Reduction (HQ) op de lucht

  • Luminance iets omhoog

📌
 Dit “strijkt” de lucht glad zonder blur-artefacten.

 

4️⃣
 Gebouw sculpturaal maken (separaat!)

 

Control Points op het gebouw

 

Niet globaal werken — altijd lokaal.

Instellingen (richtlijn):

  • Microcontrast: +10 tot +25

  • Fine Contrast: +5 tot +15

  • Exposure: +0.1 tot +0.3

  • Blacks: iets omlaag, niet dicht

 

👉
 Stop vóór het “HDR-punt”.

 

 

5️⃣
 Tonaliteit verfijnen (globaal, subtiel)

 

Tone Curve

 

  • Subtiele S-curve

  • Witpunt echt wit

  • Zwartpunt net open

Smart Lighting

  • UIT 

    ❌
     (te intelligent voor fine art)

 

 

6️⃣
 Afwerking (minimalistisch)

 

  • Sharpening: lens sharpness volstaat

  • Vignet: meestal UIT

  • Grain: alleen als conceptueel gewenst, héél subtiel

 

 

🧠
 Fine-art checklist (gebruik ’m echt)

 

✔
 Verticalen perfect

✔
 Lucht rustiger dan gevel

✔
 Geen zichtbare AI/clarity-artefacten

✔
 Zwart = diep, niet dicht

 

Als het “spectaculair” wordt → je bent te ver gegaan.

 

📐
 Consistentie voor een serie

 

Voor museum-/expositie-werk:

  • altijd dezelfde:

     

    • Channel Mixer-waarden

    • luchtexposure

    • beeldverhouding

     

  • Sla dit op als Preset

  • Werk per serie, niet per foto

 

 

Wanneer DxO ideaal is (en wanneer niet)

 

✅
 Perfect voor:

 

  • architectuur

  • fine art zwart-wit

  • geometrie & tonaliteit

 

❌
 Minder geschikt voor:

  • creatieve luchtvervanging

  • zware retouche

    → daarvoor exporteer je evt. TIFF naar Affinity

 

Darktable

 

🎯
 Doelbeeld (even scherpstellen)

  • Rechte verticalen

  • Hoog micro-contrast in het gebouw

  • Donkere, egale lucht (bijna zwart, zonder wolkentextuur)

  • Zwart-wit met toonhiërarchie, niet “grijs”

Dit is 90% techniek + 10% smaak.

 

🧱
 Stap 1 – RAW-ontwikkeling & perspectief

 

Werk in Darktable

Volgorde is hier heilig.

Modules (in deze volgorde):

  1. Lens Correction

    • profiel aan

     

  2. Perspective Correction

     

    • Auto → daarna handmatig fine-tunen

    • Verticalen écht recht

     

  3. Crop

     

    • symmetrie is belangrijker dan “alles erop”

     

📌
 Doe nog geen contrast.

 

🖤
 Stap 2 – Zwart-wit met controle (geen gimmicks)

 

Color Calibration → Monochrome

 

Dit is je basis.

  • Zet Monochrome

  • Gebruik de RGB-sliders:

     

    • Blauw omlaag → lucht wordt donker

    • Rood/geel omhoog → gevels krijgen gewicht

     

👉
 Dit is het digitale equivalent van een roodfilter op film.

 

☁️
 Stap 3 – Donkere, egale lucht (key step)

 

Methode A (meest controle, aanbevolen)

 

1. Drawn Mask (of Parametric Mask)

 

  • Selecteer alleen de lucht

  • Feather royaal (20–40px)

2. Exposure

 

  • −1 tot −2 stops op de lucht

3. Tone Equalizer

 

  • Trek de highlights in de lucht omlaag

  • Laat schaduwen met rust

4. Local Contrast

 

  • UIT voor de lucht 

    ❌

    (anders krijg je wolkenstructuur)

Resultaat: vlak, diep, grafisch zwart.

 

Methode B (sneller, iets minder puur)

 

  • Color Calibration → Monochrome

  • Blauw kanaal bijna naar nul

  • Daarna globale exposure iets omlaag

 

Werkt goed bij heldere luchten zonder wolken.

 

🏛️
 Stap 4 – Gebouw “sculpturaal” maken

 

Tone Equalizer (op gebouw)

  • Highlights: iets omhoog

  • Midtones: subtiel omhoog

  • Shadows: niet dichtdrukken

Local Contrast (alleen gebouw!)

  • Amount: laag tot middel

  • Geen halo’s — stop eerder dan je denkt

 

📌
 Fine art ≠ punchy. Het moet ademen.

 

 

✨
 Stap 5 – Afwerking (minimalistisch)

 

  • Sharpen: alleen output-sharpen

  • Grain: héél subtiel (optioneel)

  • Geen vignet (tenzij extreem subtiel)

 

 

🧠
 Mentale checklist (belangrijker dan sliders)

 

✔
 Is de lucht rustiger dan het gebouw?

✔
 Leiden lijnen het oog?

✔
 Is wit écht wit en zwart écht zwart?

✔
 Zou dit 30 jaar later nog kloppen?

 

Als het antwoord 4× ja is → je zit goed.

 

Affinity

 

🧱
 Overzicht van de workflow (Affinity-logica)

RAW → perspectief → B/W conversie → lucht isoleren → lucht egaliseren → gebouw sculpturen → afwerking

We werken in Affinity Photo (Develop + Photo Persona).

 

1️⃣
 RAW openen & perspectiefcorrectie (Develop Persona)

 

Lens

 

  • Lens Corrections → aan

  • Vervorming corrigeren

 

Perspective Tool

 

  • Verticalen 100% recht

  • Liever iets te streng dan te los

  • Crop pas na correctie

 

📌
 Belangrijk: doe dit vóór zwart-wit. Altijd.

 

2️⃣
 Zwart-wit conversie (geen “grijsplaat”)

 

Adjustment Layer → Black & White

 

Dit is je kern.

Startinstellingen (richtlijn):

  • Red: +20 tot +40 (gevels)

  • Yellow: +10 tot +30

  • Blue: −40 tot −70 (lucht!)

  • Green: licht omhoog indien nodig

 

👉
 Dit simuleert een roodfilter zoals bij grootformaatfilm.

 

3️⃣
 De lucht: donker, vlak, stil (het belangrijkste deel)

 

🔹
 Stap A – Lucht selecteren

Gebruik wat het beeld het beste verdraagt:

  • Selection Brush Tool (lucht is vaak makkelijk)

  • of Luminosity Selection (Select ▸ Tonal Range ▸ Highlights)

Feather:

  • 2–5 px (afhankelijk van resolutie)

 

🔹
 Stap B – Lucht egaliseren

Met actieve selectie:

Adjustment Layer → Curves

 

  • Trek highlights flink omlaag

  • Laat midtones vrijwel met rust

  • Eindig met diep maar niet dicht zwart

Adjustment Layer → Exposure
  • −1 tot −2 stops

  • Gamma niet aanraken

📌
 Geen clarity / structure op de lucht. Ooit.

 

🔹
 Stap C – Lucht echt egaal maken (pro-truc)

(Optioneel, maar heel effectief)

  • Adjustment Layer → Gaussian Blur

  • Radius: 10–30 px

  • Mask: alleen lucht

 

Dit haalt alle resterende wolkentextuur eruit.

Resultaat: museum-waardig vlak zwart.

 

4️⃣
 Gebouw sculpturaal maken (zonder HDR-look)

 

Adjustment Layer → Curves (alleen gebouw)

 

  • Subtiele S-curve

  • Witpunt echt wit

  • Zwartpunt net niet dicht

 

Adjustment Layer → Clarity

 

  • Amount: laag (5–10%)

  • Mask: alleen gebouw

 

📌
 Stop eerder dan je denkt.

Fine art is terughoudend.

 

5️⃣
 Micro-afwerking

 

Dodging & Burning (optioneel)

 

  • 50% grijs layer → Soft Light

  • Zacht penseel

  • Accenten op randen / volumes

 

Sharpen

 

  • Alleen aan het eind

  • Liefst High Pass (laag percentage)

 

Grain (optioneel)

 

  • Héél subtiel

  • Uniform, geen film-look

 

 

🧠
 Stijlregels (neem deze serieus)

 

✔
 Verticalen zijn heilig

✔
 Lucht is rust, gebouw is spanning

✔
 Zwart is echt zwart

✔
 Geen “wow-effect”, wel autoriteit

 

Als het te mooi wordt → ben je te ver gegaan.

 

📐
 Consistentie voor een serie (belangrijk)

 

Voor echte fine art:

  • Altijd dezelfde:

     

    • zwartpunt

    • luchtdonkerte

    • beeldverhouding

     

  • Bewaar je adjustment layers als Preset / Macro

👉
 Zo bouw je een herkenbare signatuur.

Adobe Lightroom Classic

 

🧠
 Eerst het verschil in denken (belangrijk)

 

DxO

  • selecteert op inhoud (kleur/helderheid)

  • control points “snappen” wat lucht is

Lightroom

  • jij maakt maskers

  • Lightroom helpt met AI (Sky, Object, Luminance)

 

👉
 Resultaat kan even goed zijn, maar:

 

in Lightroom moet je strakker en bewuster werken

 

🧱
 Stap 1 – Geometrie (fundament)

 

In Develop:

Lens Corrections

 

  • Enable Profile Corrections 

    ✔
  • Remove Chromatic Aberration 

    ✔

 

Transform

  • Guided

  • Trek 2 lijnen langs verticale gevelranden

  • Vertical = 100% recht

  • Crop daarna pas

 

 

📌
 Dit is heilig voor architectuur.

 

🖤
 Stap 2 – Zwart-wit conversie (basis)

 

Black & White Mix

 

Gebruik dit actief — dit is je “kleurfilter”.

Richtwaarden:

  • Red: +20 tot +40

  • Yellow: +10 tot +30

  • Blue: −40 tot −80 ← lucht

  • Aqua: −20 tot −40

 

👉
 Dit is exact hetzelfde principe als een roodfilter op film.

 

☁️
 Stap 3 – Lucht lokaal bewerken (cruciaal)

🔹
 Mask 1 – Select Sky (AI)

  • Klik Masking

  • Select Sky

⚠️
 Meteen:

  • Check overlay

  • Corrigeer met Subtract / Add waar nodig

 

Instellingen voor de lucht

In dit Sky Mask:

  • Exposure: −1 tot −2

  • Highlights: sterk omlaag

  • Texture: −100

  • Clarity: −100

  • Dehaze: UIT 

    ❌
  • Noise Reduction: +10–20 (optioneel)

Resultaat:

  • lucht wordt donker

  • wolken verdwijnen

  • geen drama-contrast

 

📌
 Fine art = rust in de lucht.

 

🔹
 Mask 2 – Luminance Range (pro-truc)

Wil je de lucht nog egaler:

  • In hetzelfde Sky Mask:

     

    • Add → Luminance Range

    • Pak alleen highlights

    • Feather breed

     

Zo druk je alleen de lichte delen weg → vlak zwart.

 

🏛️
 Stap 4 – Gebouw lokaal sculpturen

 

🔹
 Mask 3 – Select Subject

  • Masking → Select Subject

  • Meestal pakt Lightroom het gebouw goed

  • Zoniet: refine met Brush

 

 

Gebouw-instellingen

 

Richtwaarden:

  • Exposure: +0.1 tot +0.3

  • Whites: iets omhoog

  • Blacks: iets omlaag (niet dicht)

  • Texture: +10 tot +20

  • Clarity: +5 tot +15

 

📌
 Geen Dehaze. Ooit.

 

🧩
 Stap 5 – Extra finesse (optioneel)

 

Mask 4 – Linear Gradient

 

Gebruik dit subtiel voor:

  • onderkant gebouw

  • schaduwzijde

Bijv.:

  • Exposure −0.2

  • Clarity +5

 

 

✨
 Stap 6 – Globale afwerking (laatst!)

 

  • Tone Curve: zachte S

  • Sharpening: alleen output

  • Grain: héél subtiel of niet

 

 

🧠
 Fine-art Lightroom checklist

✔
 Verticalen kaarsrecht

✔
 Lucht is rustiger dan gevel

✔
 Geen halo’s rond daklijnen

✔
 Geen “wow”, wel autoriteit

 

Als iemand vraagt “hoe heb je dit gedaan?” → je zat goed.

 

📐
 Serie-consistentie (belangrijk!)

In Lightroom:

  • Sla dit op als Preset

  • Masks kun je:

     

    • kopiëren

    • daarna per foto verfijnen

     

Werk altijd:

 

  • zelfde zwartpunt

  • zelfde luchtdonkerte

  • zelfde verhouding

 

 

Wanneer Lightroom ideaal is (en wanneer niet)

 

✅
 Perfect voor:

 

  • series

  • consistent werk

  • AI-sky selectie

 

⚠️
 Minder fijn dan DxO:

 

  • heel complexe lucht/gebouw overgangen

  • extreem grafisch werk