Fine-art architectuur
Workflows voor fine art architectuur nabewerking
Inhoudsopgave
- DxO Photolab
- Overzicht workflow (DxO-logica)
- Optics & perspectief (fundament)
- Zwart-wit conversie (filmisch, gecontroleerd)
- Lucht: donker, vlak, stil (cruciale stap)
- Gebouw sculpturaal maken (separaat!)
- Control Points op het gebouw
- Tonaliteit verfijnen (globaal, subtiel)
- Afwerking (minimalistisch)
- Fine-art checklist (gebruik ’m echt)
- Consistentie voor een serie
- Wanneer DxO ideaal is (en wanneer niet)
- Darktable
- Doelbeeld (even scherpstellen)
- Stap 1 – RAW-ontwikkeling & perspectief
- Modules (in deze volgorde):
- Stap 2 – Zwart-wit met controle (geen gimmicks)
- Color Calibration → Monochrome
- Stap 3 – Donkere, egale lucht (key step)
- Stap 4 – Gebouw “sculpturaal” maken
- Stap 5 – Afwerking (minimalistisch)
- Mentale checklist (belangrijker dan sliders)
- Affinity
- Overzicht van de workflow (Affinity-logica)
- RAW openen & perspectiefcorrectie (Develop Persona)
- Zwart-wit conversie (geen “grijsplaat”)
- De lucht: donker, vlak, stil (het belangrijkste deel)
- Gebouw sculpturaal maken (zonder HDR-look)
- Micro-afwerking
- Stijlregels (neem deze serieus)
- Consistentie voor een serie (belangrijk)
- Adobe Lightroom Classic
- Eerst het verschil in denken (belangrijk)
- Stap 1 – Geometrie (fundament)
- Stap 2 – Zwart-wit conversie (basis)
- Stap 3 – Lucht lokaal bewerken (cruciaal)
- Stap 4 – Gebouw lokaal sculpturen
- Stap 5 – Extra finesse (optioneel)
- Stap 6 – Globale afwerking (laatst!)
- Fine-art Lightroom checklist
- Serie-consistentie (belangrijk!)
- Wanneer Lightroom ideaal is (en wanneer niet)
DxO Photolab

Overzicht workflow (DxO-logica)

RAW → lens & perspectief → zwart-wit → lucht isoleren → lucht egaliseren → gebouw sculpturaal → afwerking
We werken in DxO PhotoLab.

Optics & perspectief (fundament)

Optical Corrections
Alles AAN
Distortion
Vignetting
Lens Sharpness (licht!)
DxO’s lensmodules zijn hier goud waard.
Perspective (Geometry)
Gebruik Force Parallel Lines:
Verticalen: 100% recht
Horizontaal alleen als het beeld daarom vraagt
Crop pas na correctie


Zwart-wit conversie (filmisch, gecontroleerd)

Black & White
Start met Neutral preset
Geen kant-en-klare “dramatic” looks
Channel Mixer (zeer belangrijk)
Dit bepaalt je lucht/gebouw-verhouding.
Richtwaarden:
Blue: −50 tot −80 → lucht wordt donker
Red: +20 tot +40 → gevels krijgen gewicht
Yellow: +10 tot +30


Lucht: donker, vlak, stil (cruciale stap)


Stap A – Control Points op de lucht

Plaats 1–3 Control Points in de lucht
Coverage checken (masker bekijken!)

Stap B – Toon de lucht omlaag

Op de Control Points:
Exposure: −1 tot −2 stops
Highlights: sterk omlaag
Microcontrast: −100 (ja, echt)
ClearView Plus: UIT

Resultaat: diepe, rustige lucht zonder textuur.

Stap C – Lucht écht egaal maken (pro-truc)

(Als er nog wolken/ruis zichtbaar zijn)
Noise Reduction (HQ) op de lucht
Luminance iets omhoog


Gebouw sculpturaal maken (separaat!)

Control Points op het gebouw
Niet globaal werken — altijd lokaal.
Instellingen (richtlijn):
Microcontrast: +10 tot +25
Fine Contrast: +5 tot +15
Exposure: +0.1 tot +0.3
Blacks: iets omlaag, niet dicht


Tonaliteit verfijnen (globaal, subtiel)

Tone Curve
Subtiele S-curve
Witpunt echt wit
Zwartpunt net open
Smart Lighting
UIT
(te intelligent voor fine art)

Afwerking (minimalistisch)

Sharpening: lens sharpness volstaat
Vignet: meestal UIT
Grain: alleen als conceptueel gewenst, héél subtiel

Fine-art checklist (gebruik ’m echt)





Als het “spectaculair” wordt → je bent te ver gegaan.

Consistentie voor een serie

Voor museum-/expositie-werk:
altijd dezelfde:
Channel Mixer-waarden
luchtexposure
beeldverhouding
Sla dit op als Preset
Werk per serie, niet per foto
Wanneer DxO ideaal is (en wanneer niet)

architectuur
fine art zwart-wit
geometrie & tonaliteit

creatieve luchtvervanging
zware retouche
→ daarvoor exporteer je evt. TIFF naar Affinity
Darktable

Doelbeeld (even scherpstellen)

Rechte verticalen
Hoog micro-contrast in het gebouw
Donkere, egale lucht (bijna zwart, zonder wolkentextuur)
Zwart-wit met toonhiërarchie, niet “grijs”
Dit is 90% techniek + 10% smaak.

Stap 1 – RAW-ontwikkeling & perspectief

Werk in Darktable
Volgorde is hier heilig.
Modules (in deze volgorde):
Lens Correction
profiel aan
Perspective Correction
Auto → daarna handmatig fine-tunen
Verticalen écht recht
Crop
symmetrie is belangrijker dan “alles erop”


Stap 2 – Zwart-wit met controle (geen gimmicks)

Color Calibration → Monochrome
Dit is je basis.
Zet Monochrome
Gebruik de RGB-sliders:
Blauw omlaag → lucht wordt donker
Rood/geel omhoog → gevels krijgen gewicht


Stap 3 – Donkere, egale lucht (key step)

Methode A (meest controle, aanbevolen)
1. Drawn Mask (of Parametric Mask)
Selecteer alleen de lucht
Feather royaal (20–40px)
2. Exposure
−1 tot −2 stops op de lucht
3. Tone Equalizer
Trek de highlights in de lucht omlaag
Laat schaduwen met rust
4. Local Contrast
UIT voor de lucht

(anders krijg je wolkenstructuur)
Resultaat: vlak, diep, grafisch zwart.
Methode B (sneller, iets minder puur)
Color Calibration → Monochrome
Blauw kanaal bijna naar nul
Daarna globale exposure iets omlaag
Werkt goed bij heldere luchten zonder wolken.

Stap 4 – Gebouw “sculpturaal” maken

Tone Equalizer (op gebouw)
Highlights: iets omhoog
Midtones: subtiel omhoog
Shadows: niet dichtdrukken
Local Contrast (alleen gebouw!)
Amount: laag tot middel
Geen halo’s — stop eerder dan je denkt


Stap 5 – Afwerking (minimalistisch)

Sharpen: alleen output-sharpen
Grain: héél subtiel (optioneel)
Geen vignet (tenzij extreem subtiel)

Mentale checklist (belangrijker dan sliders)





Als het antwoord 4× ja is → je zit goed.
Affinity

Overzicht van de workflow (Affinity-logica)

RAW → perspectief → B/W conversie → lucht isoleren → lucht egaliseren → gebouw sculpturen → afwerking
We werken in Affinity Photo (Develop + Photo Persona).

RAW openen & perspectiefcorrectie (Develop Persona)

Lens
Lens Corrections → aan
Vervorming corrigeren
Perspective Tool
Verticalen 100% recht
Liever iets te streng dan te los
Crop pas na correctie


Zwart-wit conversie (geen “grijsplaat”)

Adjustment Layer → Black & White
Dit is je kern.
Startinstellingen (richtlijn):
Red: +20 tot +40 (gevels)
Yellow: +10 tot +30
Blue: −40 tot −70 (lucht!)
Green: licht omhoog indien nodig


De lucht: donker, vlak, stil (het belangrijkste deel)


Stap A – Lucht selecteren

Gebruik wat het beeld het beste verdraagt:
Selection Brush Tool (lucht is vaak makkelijk)
of Luminosity Selection (Select ▸ Tonal Range ▸ Highlights)
Feather:
2–5 px (afhankelijk van resolutie)

Stap B – Lucht egaliseren

Met actieve selectie:
Adjustment Layer → Curves
Trek highlights flink omlaag
Laat midtones vrijwel met rust
Eindig met diep maar niet dicht zwart
Adjustment Layer → Exposure
−1 tot −2 stops
Gamma niet aanraken


Stap C – Lucht echt egaal maken (pro-truc)

(Optioneel, maar heel effectief)
Adjustment Layer → Gaussian Blur
Radius: 10–30 px
Mask: alleen lucht
Dit haalt alle resterende wolkentextuur eruit.
Resultaat: museum-waardig vlak zwart.

Gebouw sculpturaal maken (zonder HDR-look)

Adjustment Layer → Curves (alleen gebouw)
Subtiele S-curve
Witpunt echt wit
Zwartpunt net niet dicht
Adjustment Layer → Clarity
Amount: laag (5–10%)
Mask: alleen gebouw

Fine art is terughoudend.

Micro-afwerking

Dodging & Burning (optioneel)
50% grijs layer → Soft Light
Zacht penseel
Accenten op randen / volumes
Sharpen
Alleen aan het eind
Liefst High Pass (laag percentage)
Grain (optioneel)
Héél subtiel
Uniform, geen film-look

Stijlregels (neem deze serieus)





Als het te mooi wordt → ben je te ver gegaan.

Consistentie voor een serie (belangrijk)

Voor echte fine art:
Altijd dezelfde:
zwartpunt
luchtdonkerte
beeldverhouding
Bewaar je adjustment layers als Preset / Macro

Adobe Lightroom Classic

Eerst het verschil in denken (belangrijk)

DxO
selecteert op inhoud (kleur/helderheid)
control points “snappen” wat lucht is
Lightroom
jij maakt maskers
Lightroom helpt met AI (Sky, Object, Luminance)

in Lightroom moet je strakker en bewuster werken

Stap 1 – Geometrie (fundament)

In Develop:
Lens Corrections
Enable Profile Corrections

Remove Chromatic Aberration

Transform
Guided
Trek 2 lijnen langs verticale gevelranden
Vertical = 100% recht
Crop daarna pas


Stap 2 – Zwart-wit conversie (basis)

Black & White Mix
Gebruik dit actief — dit is je “kleurfilter”.
Richtwaarden:
Red: +20 tot +40
Yellow: +10 tot +30
Blue: −40 tot −80 ← lucht
Aqua: −20 tot −40


Stap 3 – Lucht lokaal bewerken (cruciaal)


Mask 1 – Select Sky (AI)

Klik Masking
Select Sky

Check overlay
Corrigeer met Subtract / Add waar nodig
Instellingen voor de lucht
In dit Sky Mask:
Exposure: −1 tot −2
Highlights: sterk omlaag
Texture: −100
Clarity: −100
Dehaze: UIT

Noise Reduction: +10–20 (optioneel)
Resultaat:
lucht wordt donker
wolken verdwijnen
geen drama-contrast


Mask 2 – Luminance Range (pro-truc)

Wil je de lucht nog egaler:
In hetzelfde Sky Mask:
Add → Luminance Range
Pak alleen highlights
Feather breed
Zo druk je alleen de lichte delen weg → vlak zwart.

Stap 4 – Gebouw lokaal sculpturen


Mask 3 – Select Subject

Masking → Select Subject
Meestal pakt Lightroom het gebouw goed
Zoniet: refine met Brush
Gebouw-instellingen
Richtwaarden:
Exposure: +0.1 tot +0.3
Whites: iets omhoog
Blacks: iets omlaag (niet dicht)
Texture: +10 tot +20
Clarity: +5 tot +15


Stap 5 – Extra finesse (optioneel)

Mask 4 – Linear Gradient
Gebruik dit subtiel voor:
onderkant gebouw
schaduwzijde
Bijv.:
Exposure −0.2
Clarity +5

Stap 6 – Globale afwerking (laatst!)

Tone Curve: zachte S
Sharpening: alleen output
Grain: héél subtiel of niet

Fine-art Lightroom checklist





Als iemand vraagt “hoe heb je dit gedaan?” → je zat goed.

Serie-consistentie (belangrijk!)

In Lightroom:
Sla dit op als Preset
Masks kun je:
kopiëren
daarna per foto verfijnen
Werk altijd:
zelfde zwartpunt
zelfde luchtdonkerte
zelfde verhouding
Wanneer Lightroom ideaal is (en wanneer niet)

series
consistent werk
AI-sky selectie

heel complexe lucht/gebouw overgangen
extreem grafisch werk